CULTUUR
Het beeld dat men heeft van het christelijk geloof, is natuurlijk bijna uitsluitend bepaald door de cultuur waar men in woont. Noord-Europa denkt dan aan protestantse kerken. Zuid-Europa denkt aan de katholieke kerk. Wanneer je over dit onderwerp begint, zie je bijna letterlijk de kerktorens in iemands hoofd opduiken. Maar het christelijk geloof is niet het product van een cultuur; het staat ook niet gelijk aan een cultuur. Het heeft de cultuur in sommige delen van de wereld bepaald. Maar het geloof zelf staat daar los van.
WESTERS
Als gevolg daarvan wordt het christelijk geloof als iets westers gezien. Moslims, hindoes en boeddhisten moet je er niet mee lastig vallen, zegt men. Die hebben hun eigen waarheden.
ONWETENSCHAPPELIJK
De moderne generatie ziet geloof vooral als iets niet-wetenschappelijk. Religie, waarden en meningen behoren volgens jonge mensen niet tot de wetenschappelijke, maar tot de gevoelswereld. Iets wat je mogelijk wat zingeving zou kunnen bieden, indien je die nodig zou hebben. Geloof en wetenschap gaan volgens hen niet samen. Geloof is “in the clouds”, terwijl de bestudeerde en wetenschappelijk mens de feiten in handen heeft.
Daarom is spiritualiteit in. Het idee dat alles wetenschappelijk te verklaren is, dat alles materie is en dat we de zin van het heelal en van ons leven nooit kunnen weten, heeft de westerse mens enorm verarmd. Daarom zoekt hij naar spirituele dingen, die zijn leven wat in balans kunnen brengen. Het christelijk geloof is volgens velen vandaag ook één van die spirituele mogelijkheden. Het is persoonlijk, vrijblijvend en zeker niet iets wat we nog aan onze post-christelijke samenleving moeten blijven verkondigen, als de enige waarheid.
Dat men zo over het christelijk geloof denkt, is heel goed te begrijpen. Wie vandaag geboren wordt, komt in een wereld terecht waarin christelijke zaken alleen nog in de marge bestaan. Een soort cultureel erfgoed dat straks ook te duur wordt om nog in stand te houden. De moderne mens voelt zich daarom “van deze tijd” en niet meer een mens van vroeger. Bovendien krijgt hij bijna niet meer de kans om voldoende ingelicht te worden over dat geloof van zijn voorouders.
Maar kloppen deze opvattingen wel? Om daarop een antwoord te kunnen geven, zullen we later in dit artikel bespreken wat dat christelijk geloof eigenlijk wel is.
RELIGIE
Wie religie wil definiëren als geloof in een godheid of godheden, die krijgt van het woordenboek uiteraard gelijk. Het beschrijft het als een idee over het bovennatuurlijke, dat door een bepaalde cultuur ontworpen is. Zoveel culturen, zoveel religies. Als we die definitie hanteren, dan valt alles wat we zien als christelijk daar uiteraard ook onder. We zullen zien dat de realiteit echter heel anders is.
Wie de bijbel leest, ontdekt dat het christelijk geloof is geen spirituele, mystieke, vrijblijvende en persoonlijke bezigheid van mensendie daar behoefte aan mochten hebben. Het kan ook niet beperkt worden tot een mooi, maar niet meer relevant westers erfgoed. Wie dat Boek leest ontdekt dat het gaat over een fundamenteel wereldbeeld, dat niet alleen bedoeld was voor voorbije en nog goedgelovige generaties, maar nog steeds het onmisbare fundament vormt voor onze hele werkelijkheid. Een fundament waar ieder mens, bewust of onbewust, dagelijks vanuit gaat. Waarom dat zo is, bespreken we hierna.
Wie dat Boek leest, ontdekt dat veel culturele vormen van Christendom, erg weinig tot vaak niets meer te maken hebben met wat de Bijbel ons vertelt.
- Zo lezen we niets over christelijke priesters, die tussen God en mens instaan en hun kerkleden voorzien in wat zij nodig hebben om de hemel te verdienen.
- We lezen niets over dode, "heilige" mensen tot wie we zouden moeten bidden.
- Niets over een reinigend vuur waar we doorheen moeten na onze dood, om zo gezuiverd te worden en dat ons zo geschikt maar voor de hemel.
- We lezen niets over het dopen van babies, om ze zo ook christenen te maken.
- We lezen niets over vrijblijvendheid of subjectieve gevoelens waar we ons geloof op zouden moeten bouwen.
- We lezen nergens dat “als je maar goed leeft, het allemaal wel goed komt”.
HET BOS
Tweeduizend jaar is een lange tijd. Lang genoeg om een bijna eindeloze lijst te verzinnen en toe te voegen aan wat de bijbel leert. Hij die zich weinig afvraagt, ziet al heel snel de bomen door het bos van tradities niet meer.
De meeste van ons zijn groot geworden en verdwaald in dat enorme bos waar bijbel en tradities zodanig zijn vermengd, dat we niet meer kunnen spreken van het oorspronkelijke christelijke geloof. Katholicisme is het bekendste voorbeeld van zo een bos. Miljoenen in die wereld kennen nog wel hun overgeleverde religieuze tradities, maar vertonen grote onkunde als het gaat over het Boek van het christelijke geloof, de bijbel. Wie dat Boek wel leest, ontdekt dat veel zaken, die men altijd als christelijk heeft gezien, dat helemaal niet zijn.
DE GEVOLGEN
De verwarring, die daardoor in al die eeuwen is ontstaan, is enorm. De grote massa kan, als het over het christelijk geloof gaat, “zijn linkerhand niet van zijn rechterhand” onderscheiden.
Verwarring leidt tot onkunde, demotivatie en onverschilligheid. En dat is heel begrijpelijk. Waarom zou je je nog afvragen of iets belangrijk of waar zou kunnen zijn, als je leeft in een wereld, die je van jongs af aan verteld heeft, dat dit zaken zijn die alleen voor opa en oma van belang waren? En wie een universitaire opleiding heeft gehad (iets waarvan opa en oma nog nooit gehoord hadden), dan is je waarschijnlijk al tijdens je eerste college verteld dat Christendom alleen nog voor de faculteit Geschiedenis van enig nut is.
Wat die oude bijbel ons vertelt, is echter heel iets anders dan het idee dat de moderne mens erover heeft of erover wil hebben. En wie hier ernstig over wil nadenken, ontdekt ook dat de Bijbelse boodschap als enige ons een fundament aanreikt waarop we de werkelijkheid kunnen bouwen en begrijpen.
Klik hier om te ontdekken wat het christelijk geloof wel is!
Reacties
Een reactie posten